Een epc controle door VEKA kan gaan over de aanwezigheid van een verplicht energieprestatiecertificaat, maar ook over de juistheid van het attest. Dat onderscheid is belangrijk: een ontbrekend EPC is een ander probleem dan een foutieve isolatiedikte in de berekening. Een brief of onderzoek betekent dus niet automatisch dat je als eigenaar een boete krijgt.

Table of Contents

Hier lees je hoe zo’n controle bij een bestaande woning in Vlaanderen kan verlopen, welke documenten nuttig zijn en wat je doet als VEKA een tekortkoming vaststelt.

Wat controleert VEKA precies?

Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) houdt toezicht op de naleving van de EPC-regelgeving en op het werk van energiedeskundigen. Daarbij zijn twee soorten onderzoek te onderscheiden.

Onderwerp	Wat wordt onderzocht?	Wie is vooral betrokken?
Naleving van de EPC-verplichting	Of het vereiste certificaat aanwezig was en de verplichte EPC-informatie correct werd vermeld	De eigenaar of andere verantwoordelijke partij, afhankelijk van de verplichting
Kwaliteit van het certificaat	Of de woninggegevens, bewijsstukken en berekening aan de regels voldoen	De energiedeskundige, met mogelijke medewerking van de eigenaar

Een kwaliteitsonderzoek kan gevolgen hebben voor het attest zonder dat de eigenaar verantwoordelijk is voor de fout. Omgekeerd maakt een technisch correct EPC een eerdere inbreuk op de EPC-verplichting niet automatisch ongedaan.

Een slecht energielabel is op zichzelf geen bewijs van een overtreding. Een eventuele renovatieverplichting is een afzonderlijke verplichting met eigen voorwaarden.

Hoe verloopt een epc controle door VEKA?

Niet elk onderzoek volgt exact dezelfde route. Soms volstaat een controle van documenten. In andere dossiers vraagt VEKA bijkomende uitleg of is een plaatsbezoek nodig. Een onderzoek kan bijvoorbeeld voortkomen uit een melding of uit toezicht op de kwaliteit van geregistreerde certificaten.

Eerst wordt het dossier onderzocht

Bij een administratieve controle kan VEKA nagaan of er een EPC geregistreerd is, wanneer het werd opgesteld en of het beschikbaar was op het moment waarop de verplichting gold. Bij een kwaliteitscontrole kijkt het agentschap naar de gegevens waarmee de energiedeskundige het certificaat berekende.

Daarbij kunnen onder meer de afmetingen van de woning, de ingevoerde isolatie en de kenmerken van de verwarmingsinstallatie relevant zijn. Het gaat niet alleen om het uiteindelijke label, maar ook om de onderbouwing van de invoergegevens.

Bij een epc controle kunnen dus vragen ontstaan terwijl er wel degelijk een certificaat bestaat. Een attest met een registratienummer is niet automatisch inhoudelijk foutloos.

De energiedeskundige moet werken volgens vaste opname- en bewijsregels. Onze uitleg over het inspectieprotocol voor EPC’s helpt je begrijpen waarom een mondelinge verklaring over isolatie niet altijd voldoende is.

Daarna kan VEKA bijkomende informatie vragen

Als iets ontbreekt of onduidelijk is, kan VEKA informatie opvragen bij de betrokken partij. Een eigenaar kan bijvoorbeeld gevraagd worden het certificaat of gegevens over de verkoop of verhuur te bezorgen. Een energiedeskundige kan vragen krijgen over bewijsstukken en de keuzes in het dossier.

Lees daarom nauwkeurig waarover de brief gaat en wie moet antwoorden. Een verzoek om informatie is niet hetzelfde als een definitieve beslissing of een boete.

Stuur stukken die de concrete vraag beantwoorden. Een algemene renovatiefactuur zegt bijvoorbeeld weinig over de isolatiedikte als daarop alleen ‘dakwerken’ staat. Een gedetailleerde factuur, herkenbare uitvoeringsfoto’s of technische productinformatie kunnen meer duidelijkheid bieden. Of een document als bewijs kan dienen, hangt af van de toepasselijke regels en de inhoud ervan.

Noteer de gevraagde reactietermijn. Ontbreekt een document, leg dan uit waarom je het niet kunt bezorgen in plaats van de vraag onbeantwoord te laten.

Soms volgt een controle in de woning

Als documenten onvoldoende duidelijkheid geven, kan een plaatsbezoek deel uitmaken van het onderzoek. VEKA kan dan de toestand ter plaatse vergelijken met de gegevens in het EPC.

Bij een epc controle met plaatsbezoek kunnen bijvoorbeeld het beschermde volume, ramen, toegankelijke isolatie en verwarmingsinstallaties worden bekeken. Niet elk onderzoek omvat alle onderdelen van de woning. De aanleiding en de vastgestelde onduidelijkheden bepalen welke gegevens aandacht krijgen.

Vraag vooraf welke ruimtes bereikbaar moeten zijn en welke stukken je klaarlegt. Zorg, voor zover gevraagd en veilig mogelijk, voor toegang tot bijvoorbeeld de zolder, kelder en technische ruimte. Je hoeft niet op eigen initiatief muren open te breken om verborgen isolatie aan te tonen.

Vertel ook welke werken na de opmaak van het EPC zijn uitgevoerd. Een nieuwe ketel of extra dakisolatie kan verklaren waarom de huidige woning afwijkt van het oorspronkelijke dossier. Die latere wijziging bewijst niet dat de deskundige destijds een fout maakte.

VEKA beoordeelt de bevindingen

Na het onderzoek beoordeelt VEKA of de verplichtingen en technische regels werden nageleefd. Er kan geen inbreuk blijken, maar ook een tekortkoming worden vastgesteld die verdere opvolging vraagt.

Let bij iedere brief op het stadium van de procedure. Mag je nog uitleg geven? Wordt aanvullende informatie gevraagd? Of ontvang je een beslissing met mogelijke gevolgen?

Vraag bij een technische vaststelling welk invoergegeven wordt betwist en op welke grond. Met die informatie kun je gericht nagaan of er nog relevante bewijsstukken zijn. Alleen aangeven dat je het energielabel onlogisch vindt, weerlegt een concrete vaststelling niet.

Welke gevolgen kan een controle hebben?

De uitkomst van een epc controle hangt af van de vastgestelde tekortkoming. Er is geen algemene regel dat elke fout tot dezelfde sanctie leidt.

Bij een ontbrekend of niet-conform verplicht EPC

Als een EPC verplicht was maar niet tijdig aanwezig was, kan VEKA een administratieve geldboete opleggen. Ook andere inbreuken op EPC-verplichtingen kunnen worden onderzocht, zoals ontbrekende verplichte informatie in vastgoedadvertenties.

Een certificaat achteraf laten opmaken kan nodig zijn om alsnog aan de verplichting te voldoen. Daarmee verdwijnt een eerdere inbreuk niet automatisch. Ga evenmin ervan uit dat een boete betalen het ontbrekende attest overbodig maakt.

Voor de toepasselijke verplichtingen en sancties kun je de officiële informatie over het EPC voor een residentiële eenheid raadplegen. De concrete beslissing en rechtsgrond blijven bepalend voor jouw dossier.

Bij fouten in de berekening

Als het EPC onjuist is opgesteld, kan een correctie of vervanging nodig zijn. Een aangepast invoergegeven kan de energiescore veranderen, maar leidt niet noodzakelijk tot een ander label.

VEKA kan daarnaast maatregelen nemen tegenover een energiedeskundige die de regels niet naleeft. De gevolgen voor diens erkenning hangen af van de toepasselijke procedure en de vastgestelde inbreuken.

Een fout van de deskundige betekent niet automatisch een boete voor de eigenaar. Vraag wel wie het attest moet aanpassen en welke versie je vervolgens moet gebruiken. Wijzig zelf geen gegevens in het certificaat.

Zo bereid je je voor op een brief of plaatsbezoek

Begin met het terugvinden van het juiste certificaat. Controleer het adres, de datum en het certificaatnummer. Als je meerdere versies hebt, gebruik dan niet zonder meer het document dat toevallig bovenaan je mailbox staat. Je kunt eerst je EPC opzoeken via de beschikbare officiële kanalen.

Voor een epc controle is een overzichtelijk dossier nuttiger dan een grote verzameling losse bestanden. Verzamel wat relevant is voor de vraag van VEKA:

Het volledige EPC: bezorg niet alleen de pagina met het energielabel als ook de technische gegevens nodig zijn.
De ontvangen correspondentie: bewaar de brief, het dossiernummer en de vermelde termijnen.
Bewijs van uitgevoerde werken: denk aan gedetailleerde facturen, plannen en herkenbare foto’s van isolatiewerken.
Installatiegegevens: leg beschikbare documentatie van verwarming, warm water of andere betrokken installaties klaar.
Een tijdlijn van wijzigingen: noteer welke werken vóór en welke na de opmaak van het attest gebeurden.

Maak kopieën van de stukken die je verstuurt en bewaar je antwoord. Licht per document kort toe wat het aantoont. Zo hoeft de behandelaar niet zelf te raden waarom een factuur of foto relevant is.

Kun je de gevraagde termijn niet halen, neem dan vóór het verstrijken ervan contact op. Vraag welke oplossing mogelijk is en ga niet uit van een automatisch uitstel.

Wat als je het niet eens bent met de vaststelling?

Maak onderscheid tussen een technisch meningsverschil over het attest en het betwisten van een formele beslissing. Die vragen kunnen een andere aanpak en verschillende termijnen hebben.

Gaat het om een invoergegeven, vraag dan eerst een gerichte toelichting aan de energiedeskundige. Vergelijk het betwiste gegeven met de oorspronkelijke opname en de beschikbare bewijsstukken. Een verklaring over isolatie achter een afgewerkte wand is niet hetzelfde als bewijs dat volgens het inspectieprotocol bruikbaar is.

Ben je het niet eens met de uitkomst van een epc controle, volg dan de procedure en termijnen die in de officiële correspondentie staan. Veronderstel niet dat een telefoontje of gewone e-mail automatisch geldt als een geldig bezwaar of beroep.

Een klacht over de deskundige vervangt bovendien niet je reactie op een beslissing van VEKA. Bij een boete of een dossier met grote financiële gevolgen kan juridisch advies helpen om het juiste rechtsmiddel te kiezen.

Veelgestelde vragen

Komt VEKA bij elke controle naar de woning? Nee. Een onderzoek kan bestaan uit controle van registraties en documenten. Een plaatsbezoek kan volgen als de toestand ter plaatse moet worden nagegaan. De inhoud van de brief geeft aan welke medewerking wordt gevraagd.

Krijg ik automatisch een boete als mijn EPC fout is? Nee. VEKA maakt onderscheid tussen de verplichtingen van de eigenaar of andere verantwoordelijke partij en de correcte uitvoering door de energiedeskundige. De vastgestelde inbreuk bepaalt welke gevolgen mogelijk zijn.

Kan mijn energielabel veranderen na een epc controle? Ja, als een correctie de berekende energieprestatie voldoende beïnvloedt. Een gewijzigd invoergegeven kan ook alleen de energiescore veranderen, zonder overgang naar een ander label. De uitkomst volgt uit de correcte berekening.

Bewijst een hoge energiefactuur dat mijn EPC niet klopt? Nee. Het EPC gebruikt een gestandaardiseerde berekening. Je werkelijke verbruik hangt ook af van bewonersgedrag, binnentemperatuur en het gebruik van ruimtes. Een factuur alleen toont daarom geen fout in het attest aan.

Moet ik meteen een nieuw EPC bestellen zodra VEKA schrijft? Niet noodzakelijk. Lees eerst wat wordt gevraagd. Bij een ontbrekend verplicht attest kan een nieuw EPC nodig zijn. Bij een kwaliteitsonderzoek is het verstandiger eerst duidelijkheid te krijgen over de betwiste gegevens en de vereiste opvolging.

Eerst duidelijkheid, daarna actie

Controleer bij een brief van VEKA eerst het onderwerp, de gevraagde documenten en de reactietermijn. Stem technische vragen af met de energiedeskundige en volg bij een beslissing de vermelde procedure.

Heb je een nieuw attest nodig? Via EPC Check vind je uitleg over EPC’s en kun je offertes aanvragen voor een nieuw certificaat.